Diễn biến này phản ánh nhu cầu vốn tăng mạnh vào giai đoạn cao điểm. Theo ghi nhận, lãi suất bình quân kỳ hạn 12 tháng của nhóm ngân hàng tư nhân tăng lên mức 5,34%/năm, trong khi lãi suất huy động của nhóm ngân hàng thương mại nhà nước vẫn ổn định ở mức 4,7%/năm.
Trong khi đó, dự báo đồng thuận của nhiều đơn vị phân tích cho thấy, lãi suất tiền gửi sẽ tăng 20 – 50 điểm cơ bản trong nửa cuối năm nay. Mặt bằng lãi suất tiền gửi tăng trở lại từ đầu quý IV phản ánh nhu cầu huy động vốn đang lên, nhằm đáp ứng đà tăng tín dụng, thường bứt tốc vào cuối năm theo chu kỳ mùa vụ.
Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, dư nợ tín dụng toàn hệ thống hiện đã tăng 20,69% so với cùng kỳ năm ngoái.
Nhận định về xu hướng tăng lãi suất huy động thời điểm cuối năm, chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực cho rằng đây là diễn biến mang tính chu kỳ và phù hợp với nhu cầu thị trường. Theo ông, giai đoạn cuối năm là thời điểm nhu cầu vốn tăng mạnh, khiến các ngân hàng phải đẩy mạnh huy động nguồn vốn đầu vào để đáp ứng nhu cầu cho vay, và điều này phản ánh tự nhiên theo cung – cầu vốn chứ không phải dấu hiệu bất thường.
Trong khi đó, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Phạm Thế Anh, Trưởng khoa Kinh tế học, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, cho rằng việc duy trì mặt bằng lãi suất thấp như thời gian qua sẽ ngày càng khó khăn hơn trong bối cảnh lãi suất toàn cầu vẫn ở mức cao. Lãi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ và lãi suất liên ngân hàng quốc tế chưa có dấu hiệu giảm đáng kể, trong khi tỷ giá USD/VND đang chịu áp lực tăng.
Bên cạnh đó, dù lạm phát bình quân 9 tháng chỉ ở mức 3,27%, nhưng giá cả nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ thiết yếu vẫn gia tăng, tạo sức ép đáng kể đối với đời sống người thu nhập thấp và làm giảm dư địa duy trì lãi suất thấp quá lâu.
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Phạm Thế Anh cũng nhấn mạnh rằng việc tỷ giá tăng cao có thể tác động ngược trở lại lên lạm phát, trong khi giá bất động sản tại Việt Nam đang tăng nhanh khiến việc giữ lãi suất thấp kéo dài không còn phù hợp. Theo ông, xu hướng tăng lãi suất hiện nay là hợp lý và cần được điều chỉnh theo hướng kiểm soát, nhằm hạn chế dòng vốn đổ vào các lĩnh vực đầu cơ tài sản và tạo điều kiện ổn định kinh tế vĩ mô trong trung và dài hạn.
