Một công dân là lao động tự do, làm việc tại quán ăn với thu nhập khoảng 10 triệu đồng/tháng có nhu cầu mua nhà ở xã hội. Khi đến UBND phường đề nghị xác nhận thu nhập để hoàn thiện hồ sơ, người này được thông báo chưa có văn bản hướng dẫn đối với trường hợp lao động tự do.
Công dân đề nghị cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn cụ thể.
Trả lời vấn đề trên, Bộ Xây dựng cho biết, khoản 2 Điều 1 Nghị định số 261/2025 đã sửa đổi, bổ sung khoản 1 và khoản 2 Điều 30 Nghị định số 100/2024 về điều kiện thu nhập để được hưởng chính sách về nhà ở xã hội.
Theo quy định, đối với người thu nhập thấp tại khu vực đô thị; công nhân, người lao động đang làm việc tại doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã trong và ngoài khu công nghiệp; cán bộ, công chức, viên chức theo quy định về cán bộ, công chức, viên chức thì đều phải đáp ứng điều kiện về thu nhập.
Cụ thể, trường hợp người đứng đơn là người chưa kết hôn hoặc được xác nhận là độc thân thì có thu nhập bình quân hằng tháng thực nhận không quá 20 triệu đồng, tính theo bảng tiền công, tiền lương do cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nơi đối tượng làm việc xác nhận.
Trường hợp người đứng đơn là người chưa kết hôn hoặc được xác nhận là độc thân đang nuôi con dưới tuổi thành niên thì mức thu nhập bình quân hằng tháng thực nhận không quá 30 triệu đồng.
Trường hợp đã kết hôn, tổng thu nhập bình quân hằng tháng thực nhận của cả hai vợ chồng không quá 40 triệu đồng, tính theo bảng lương, tiền công của cơ quan hoặc đơn vị nơi làm việc.
Việc xác định điều kiện thu nhập được tính trong 12 tháng liền kề trước thời điểm cơ quan có thẩm quyền thực hiện xác nhận.
Nghị định cũng nêu rõ: Căn cứ điều kiện, mức thu nhập của từng khu vực trên địa bàn, chính sách ưu đãi về nhà ở, UBND cấp tỉnh được quyết định hệ số điều chỉnh mức thu nhập nhưng không vượt quá tỷ lệ giữa thu nhập bình quân đầu người tại địa phương so với bình quân cả nước; đồng thời được ban hành chính sách khuyến khích đối tượng có từ ba người phụ thuộc trở lên tiếp cận nhà ở xã hội.
Đối với người thu nhập thấp tại khu vực đô thị không có hợp đồng lao động, việc chứng minh thu nhập cũng phải tuân theo các mức nêu trên và được cơ quan Công an cấp xã nơi thường trú, tạm trú hoặc nơi ở hiện tại xác nhận.
Trong thời hạn 7 ngày, kể từ ngày nhận được đơn đề nghị xác nhận, cơ quan Công an cấp xã nơi thường trú hoặc tạm trú hoặc nơi ở tại thời điểm đối tượng đề nghị xác nhận căn cứ thông tin cơ sở dữ liệu về dân cư để xác nhận điều kiện về thu nhập.
Sau 5-10 năm sử dụng, nhiều dự án nhà ở xã hội tại Hà Nội đã tăng giá gấp 3-5 lần, vượt 70 triệu đồng/m2. Dự án mở bán mới giá cũng chạm 30 triệu/m2 khiến giấc mơ an cư ngày càng xa tầm với của người thu nhập thấp.
Theo Bộ Xây dựng, để tăng cường minh bạch, quản lý việc xét duyệt, vận hành nhà ở xã hội, Chính phủ đã giao UBND cấp tỉnh chủ trì hoặc phối hợp với cơ quan liên quan thanh, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm trong đầu tư, xây dựng, bán nhà ở xã hội.
Bộ Xây dựng đề xuất phạt tiền từ 120-160 triệu đồng đối với hành vi bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội không đúng đối tượng theo quy định.
