Sáng 23-10, Quốc hội thảo luận tại Tổ về dự án Luật Bảo hiểm tiền gửi (sửa đổi). Một trong những nội dung được đại biểu quan tâm là mức chi trả bảo hiểm tiền gửi.
Đại biểu Quốc hội Trần Hoàng Ngân đề nghị nâng mức chi trả bảo hiểm tiền gửi. Ảnh: Văn Duẩn
Góp ý dự thảo Luật, Đại biểu Quốc hội Trần Hoàng Ngân (đoàn TP HCM) cho biết đến tháng 7-2025 số dư tiền gửi của dân đã đạt gần 8 triệu tỉ đồng, con số rất lớn.
Cùng với tiền gửi của các tổ chức, tổng số là trên 15 triệu tỉ đồng. “So với quy mô GDP của Việt Nam, khoảng 12-13 triệu tỉ đồng, thì độ sâu tài chính hiện nay là rất là cao” – đại biểu nói.
Làm sao để người dân yên tâm gửi tiền vào hệ thống ngân hàng?
Do đó, theo đại biểu Trần Hoàng Ngân, việc có tiền để cung ứng tín dụng thì huy động vốn là rất quan trọng. Nhưng làm sao làm cho người dân yên tâm gửi tiền vào hệ thống ngân hàng là vấn đề cấp thiết. Nhưng hoạt động ngân hàng thì có nhiều rủi ro và “sự cố” vừa qua ở Ngân hàng SCB, Vạn Thịnh Phát vừa qua thì từ Ngân hàng Nhà nước cho đến các tổ chức chính trị ở TP HCM cùng với các ngân hàng đã phải tập trung để xử lý vấn đề này.
Vị đại biểu là chuyên gia kinh tế đánh giá việc sửa đổi Luật Bảo hiểm tiền gửi là quan trọng, làm sao để đảm bảo được an ninh tài chính, an ninh tiền tệ và an toàn xã hội là rất là cần thiết. Một số nội dung trong dự thảo đã được bổ sung, nhưng còn một số nội dung khác, ông Ngân đề nghị cần phải được xem xét thêm.
Trong dự luật, Chương 3 quy định về các hoạt động của bảo hiểm tiền gửi và trong đó có một số nội dung cần phải được cân nhắc. Cụ thể, hiện nay tài khoản cá nhân rất nhiều nhưng số tài khoản “rác” giống như “sim rác” còn rất nhiều trong hệ thống ngân hàng. Do đó, ông Ngân mong muốn các ngân hàng thương mại phải cố gắng làm sạch các “tài khoản rác” trong hệ thống ngân hàng hiện nay.
Cùng với đó, phải đánh giá xếp hạng tín nhiệm các hệ thống ngân hàng thương mại và công khai việc xếp hạng đó để người dân hiểu và biết được hệ thống ngân hàng nào đang hoạt động hiệu quả, từ đó góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống ngân hàng thương mại, để tránh những hiện tượng phải xử lý các ngân hàng 0 đồng hay phải giám sát đặc biệt…
Đại biểu Trần Hoàng Ngân ề nghị không nên hoặc thậm chí cấm bảo hiểm tiền gửi đi đầu tư kinh doanh những lĩnh vực có rủi ro. Ảnh: Văn Duẩn
Ở Điều 17, tiền gửi được bảo hiểm chỉ áp dụng cho tiền gửi bảo hiểm bằng tiền đồng Việt Nam, ông Ngân đề nghị Ngân hàng Nhà nước cũng như tổ chức bảo hiểm cũng tiến tới một bước là người dân có ngoại tệ gửi vào ngân hàng – mặc dù lãi suất là 0 đồng, thì cũng phải có bảo hiểm để huy động được nguồn ngoại tệ ở trong dân hiện nay vào trong hệ thống ngân hàng.
Tại Điều 21 về thời điểm phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm, dự luật đưa ra các phương án như khi: phá sản tổ chức tín dụng được phê duyệt; Ngân hàng Nhà nước xác định chi nhánh ngân hàng nước ngoài mất khả năng chi trả, ngân hàng được kiểm soát đặc biệt, có lỗ lũy kế hơn 100% giá trị của vốn điều lệ của ngân hàng… Đại biểu Trần Hoàng Ngân đề nghị khi có hiện tượng này, Ngân hàng Nhà nước phải xem xét đến vai trò của các cơ quan kiểm toán khi tiến hành kiểm toán, bởi ngân hàng thương mại năm nào cũng có kiểm toán.
“Vậy tại sao kiểm toán ngân hàng có lợi nhuận nhưng cuối cùng lại lỗ và mất khả năng thanh toán? Chúng ta phải gắn trách nhiệm của các cơ quan kiểm toán đối với các tổ chức tín dụng để tránh những rủi ro, đảm bảo được sự an toàn của người gửi tiền” – đại biểu nêu.
Về hạn mức trả tiền bảo hiểm tại Điều 22, đại biểu Trần Hoàng Ngân đồng tình với quy định Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định hạn mức trả tiền bảo hiểm tiền gửi trong từng thời kỳ. Nhưng theo ông, hạn mức trả tiền bảo hiểm tối đa là 125 triệu đồng, với những người gửi dưới 100 triệu đồng thì đạt 100%, nhưng những người gửi nhiều hơn 125 triệu đồng thì bảo hiểm chỉ có thể đạt mức chi trả được 8,38%. Do đó, ĐB Ngân đề nghị nâng mức chi trả bảo hiểm tiền gửi lên so với hiện nay. “Tôi ủng hộ thời gian tới nên có nhiều mức phí bảo hiểm tiền gửi. Hiện tại thì có thể giữ nguyên như thế này, mức phí là 0,15% trên lãi suất, nhưng tương lai thì nên khuyến khích nâng mức phí để đảm bảo sự an toàn tiền gửi.”
Nên cấm bảo hiểm tiền gửi đi đầu tư kinh doanh những lĩnh vực có rủi ro
ĐB Trần Hoàng Ngân cũng đề nghị không nên hoặc thậm chí cấm bảo hiểm tiền gửi đi đầu tư kinh doanh những lĩnh vực có rủi ro. “Đã lấy tiền của người mua rủi ro mang đi đầu tư cái rủi ro khác, sẽ đầy rủi ro cho người gửi tiền. Đó là điều không nên.” Thêm nữa, ông Ngân cũng khuyến cáo việc tổ chức bảo hiểm tiền gửi cho vay đặc biệt – tức là lấy tiền của người gửi để cho vay một số ngân hàng có rủi ro, đang gặp khó khăn vay. “Tôi khuyến cáo là không nên” – ông Ngân đề xuất. Nhưng ông nhất trí cho phép tổ chức bảo hiểm tiền gửi được vay Ngân hàng Nhà nước trong trường hợp đặc biệt để hỗ trợ chi trả bảo hiểm cho người có tiền gửi.
