Thời gian gần đây, không ít hộ và cá nhân kinh doanh đồng loạt thông báo chỉ nhận tiền mặt. Chị Phương Lan, một người kinh doanh online, vừa công khai trên Facebook cá nhân về việc chuyển đổi hình thức thanh toán từ chuyển khoản sang tiền mặt.
Đặc biệt, shop của chị còn thẳng thắn thông báo sẽ thu thêm phí nếu khách hàng cố tình chuyển tiền qua tài khoản để rút tiền mặt. “Shop xin lỗi vì sự bất tiện này và mong quý khách hàng thông cảm,” chị Lan chia sẻ.
Tương tự, chị Thương, một chủ shop khác, cũng đề nghị khách hàng thông cảm vì không nhận chuyển khoản. Chị giải thích rằng việc tiền ra vào tài khoản ngân hàng là một trong những cách để cơ quan thuế xác định doanh thu.
Chị phân tích: “Một thùng sữa nhập về 400.000 đồng, bán ra 405.000 đồng, như ngày xưa cửa hàng của tôi có lời 5.000 đồng. Nhưng sau này bán 405.000 đồng sẽ phải đóng thuế 1,5%, tức 6.000 đồng, như vậy cửa hàng lỗ vốn. Sắp tới, mọi cửa hàng đều phải đóng thuế đầy đủ, nếu không tính cẩn thận lại thành bán hàng không công.”
Nguyễn Thị Dương, một sinh viên đang thuê trọ tại Thanh Trì, Hà Nội cũng kể: Chủ trọ vừa thông báo cho em là từ tháng này không nhận chuyển khoản, mà phải trả bằng tiền mặt.
Trên nhiều cộng đồng chợ online, các chủ shop cũng đồng loạt khuyến khích chuyển sang hình thức thanh toán bằng tiền mặt. Chị Bảo Anh (Hoàng Mai, Hà Nội) cho biết, hầu hết các chủ shop đều muốn khách hàng thanh toán bằng tiền mặt, hoặc nếu chuyển khoản thì yêu cầu không ghi bất kỳ nội dung gì.
Bên cạnh đó, nhiều cửa hàng cũng không còn chấp nhận việc khách chuyển khoản thêm tiền để rút tiền mặt. Anh Lưu Anh Đức, chủ một cửa hàng tạp hóa ở Ba Đình, chia sẻ: “Cửa hàng vẫn cho khách chuyển khoản nhưng không cho chuyển thêm tiền để lấy tiền mặt nữa. Trước đây, khách hàng hay chuyển thêm tiền để nhờ lấy tiền mặt. Như mua chai nước 10.000 đồng, họ chuyển khoản 100.000 đồng để mình trả lại 90.000 đồng tiền lẻ. Mình không lấy phí gì nhưng giờ thì thôi, bên thuế có thể tính số tiền gửi thêm vào doanh thu, cửa hàng không biết giải trình thế nào với họ.”
Khách hàng bất tiện
Việc một số cửa hàng không nhận chuyển khoản đang gây ra nhiều phiền toái và sự không hài lòng cho khách hàng. Bà Trần Thị Lý (55 tuổi, sống tại Hà Nội) bày tỏ: “Dù là người cao tuổi nhưng tôi vẫn thường xuyên thanh toán không tiền mặt. Giờ mua mấy đồ trên Facebook của chung cư mà phải trả tiền mặt rất bất tiện. Bình thường cứ mua, thanh toán online là họ treo hàng ngay cửa. Giờ thì người bán cứ phải chờ đợi tôi về nhà mới giao hàng lấy tiền. Tôi thấy việc này rất bất tiện và mất thời gian.”
Chị Thu Hằng (Thanh Xuân, Hà Nội) cũng chia sẻ sự khó chịu: “Đang quen thanh toán không tiền mặt, ra đường không bao giờ mang theo tiền, giờ không cho thanh toán chuyển khoản thì quá bất tiện. Thời 4.0 rồi mà còn thế.”
Nhiều ý kiến trên mạng xã hội cũng bày tỏ sự lo ngại. Một thành viên nhóm chợ chung cư bình luận: “Làm như vậy mất khách là cái chắc. Tài khoản của chủ kinh doanh đã có trên hệ thống thuế rồi, tránh làm sao được. Đến lúc bị truy thu thuế còn mệt hơn.”
Để thích ứng với tình hình mới, một số quán đã chọn cách minh bạch hơn bằng việc thông báo tăng giá.
Quan trọng hơn, khách hàng vẫn có thể thanh toán chuyển khoản bình thường, tránh được những bất tiện như phản ánh gần đây. Quán mong rằng khách hàng sẽ thông cảm và tiếp tục ủng hộ trong giai đoạn chuyển đổi này.
Trao đổi với PV VietNamNet, luật sư Trần Vi Thoại, Giám đốc Công ty Luật IBLegal Việt Nam cho biết, theo quy định hiện hành, không có điều khoản nào bắt buộc các cá nhân kinh doanh hay hộ kinh doanh cá thể phải nhận thanh toán qua chuyển khoản. Việc lựa chọn hình thức thanh toán (tiền mặt hay chuyển khoản) là thỏa thuận giữa người bán và khách hàng.
Điểm mấu chốt ở đây chính là nghĩa vụ kê khai và nộp thuế đúng quy định, bất kể hình thức thanh toán là gì. Dù giao dịch được thực hiện bằng tiền mặt hay chuyển khoản, các cá nhân và hộ kinh doanh vẫn phải có trách nhiệm ghi nhận đầy đủ doanh thu phát sinh và thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định của pháp luật.
“Việc sử dụng thanh toán chuyển khoản không chỉ giúp hộ kinh doanh minh bạch hơn mà còn mang lại nhiều lợi ích trong quản lý và phát triển kinh doanh”, ông Thoại nói.
Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán thuế Keytas cho biết, nhiều người nộp thuế có thể nghĩ rằng việc giao dịch bằng tiền mặt sẽ giúp “giấu” doanh thu một cách dễ dàng. Tuy nhiên, cơ quan chức năng có nhiều biện pháp nghiệp vụ để xác định doanh thu thực tế. Đó là dòng tiền vào tài khoản ngân hàng, số lượng và giá trị giao dịch, cũng như kiểm soát doanh số mua vào thông qua các đơn vị cung cấp, bán hàng xuất hóa đơn.
Đặc biệt, những cửa hàng treo bảng “chỉ nhận tiền mặt” sẽ càng dễ gây chú ý và bị đưa vào tầm ngắm của cơ quan chức năng. Ông Tuấn nhấn mạnh: “Người nộp thuế khó có thể giấu doanh thu, bởi thời gian qua, cơ quan thuế đã phát hiện nhiều vụ việc mua bán hàng giấu doanh thu dẫn đến trốn thuế và bị khởi tố.”
