Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn Đầu tư Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2025 (VIPC Summit 2025) sáng ngày 22/4, Phó Thủ tướng cho rằng, trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động sâu sắc dưới tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đổi mới sáng tạo không chỉ đơn thuần là một động lực tăng trưởng kinh tế mà còn là yếu tố then chốt để mỗi quốc gia có thể khẳng định vị thế của mình trên bản đồ kinh tế thế giới. Sự năng động và khả năng thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của khoa học công nghệ sẽ quyết định sự thành công và vị thế cạnh tranh của một quốc gia trong kỷ nguyên mới.
VIỆT NAM CHỨNG KIẾN LÀN SÓNG ĐẦU TƯ ĐẦY TRIỂN VỌNG
Việt Nam hiện đang chứng kiến một làn sóng đầu tư đầy triển vọng vào các lĩnh vực công nghệ cao và đổi mới sáng tạo. Trong đó, trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là những đột phá mạnh mẽ trong lĩnh vực AI tạo sinh (Generative AI), đang nổi lên như một tâm điểm, thu hút sự quan tâm đặc biệt từ các nhà đầu tư chiến lược trên toàn cầu. Sự tiềm năng to lớn của AI trong việc ứng dụng vào nhiều ngành nghề khác nhau, từ sản xuất, dịch vụ cho đến y tế và giáo dục, đã tạo ra một sức hút mạnh mẽ đối với các nhà đầu tư muốn đón đầu xu hướng công nghệ này.
Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng cũng chỉ rõ tầm quan trọng của phát triển bền vững, tăng trưởng xanh và kinh tế tuần hoàn. Đây không chỉ là những xu thế toàn cầu mà còn là những lựa chọn chiến lược mang tính sống còn đối với sự phát triển lâu dài của mỗi quốc gia, trong đó có Việt Nam. Việc đầu tư vào các công nghệ và giải pháp xanh, thân thiện với môi trường không chỉ giúp bảo vệ tài nguyên thiên nhiên mà còn mở ra những cơ hội kinh doanh mới đầy tiềm năng.
Một xu hướng quan trọng khác đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu là làn sóng đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tài chính. Công nghệ tài chính (Fintech), với các giải pháp thanh toán số tiện lợi, ứng dụng công nghệ chuỗi khối (Blockchain) an toàn và minh bạch, đang dần định hình lại toàn bộ hệ sinh thái tài chính truyền thống. Sự phát triển của Fintech không chỉ mang lại những tiện ích vượt trội cho người tiêu dùng mà còn mở ra cơ hội tiếp cận vốn và dịch vụ tài chính cho hàng triệu người dân và doanh nghiệp, đặc biệt là những đối tượng trước đây gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ tài chính truyền thống.
Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh đầy tiềm năng nhưng cũng không ít thách thức này, việc biến những cam kết và biên bản ghi nhớ thành các quyết định đầu tư và hợp đồng hợp tác cụ thể là vô cùng quan trọng. Sự chậm trễ trong hành động có thể khiến Việt Nam bỏ lỡ những cơ hội vàng để vươn lên mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.
Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng đặc biệt nhấn mạnh vai trò then chốt của các quỹ đổi mới sáng tạo và nguồn vốn tư nhân trong việc thúc đẩy hệ sinh thái sáng tạo trên toàn thế giới. Ông cho biết, nhiều quốc gia và nền kinh tế phát triển đã chủ động thành lập các quỹ đầu tư chuyên biệt dành cho đổi mới sáng tạo, điển hình như các nước ở Châu Âu, Hàn Quốc và Hoa Kỳ. Những quỹ này không chỉ cung cấp nguồn vốn mồi quan trọng, giúp các dự án công nghệ cao có thể khởi đầu và phát triển, mà còn đóng vai trò như một “chất xúc tác”, kích hoạt sự tham gia mạnh mẽ của khu vực tư nhân vào lĩnh vực này, từ đó làm gia tăng đáng kể cả về quy mô và hiệu quả đầu tư.
Theo Phó Thủ tướng, dòng vốn từ khu vực tư nhân đang nắm giữ vai trò then chốt trong việc hiện thực hóa những ý tưởng đột phá, xây dựng các mô hình kinh doanh mới sáng tạo và phát triển các sản phẩm công nghệ tiên phong. Các quỹ đầu tư mạo hiểm, các tập đoàn công nghệ toàn cầu chính là những “nhà bảo trợ” quan trọng cho sự phát triển của tương lai. Sự chủ động và linh hoạt của khu vực tư nhân, khi được kết hợp một cách hiệu quả với sự định hướng và đồng hành từ phía Nhà nước, đã tạo nên những hệ sinh thái đổi mới sáng tạo vô cùng mạnh mẽ và thành công tại nhiều quốc gia trên thế giới.
KHƠI THÔNG DÒNG VỐN TƯ NHÂN, ĐẢM BẢO SỰ PHÁT TRIỂN CHO TƯƠNG LAI
Phó Thủ tướng khẳng định, trong bối cảnh dòng chảy sôi động của đổi mới sáng tạo trên toàn cầu, Việt Nam đang vươn mình mạnh mẽ để trở thành một điểm đến chiến lược, hấp dẫn đối với các dòng vốn đầu tư vào công nghệ cao và đổi mới sáng tạo. Quá trình chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu hiện nay đang tạo ra một đòn bẩy rất lớn, giúp Việt Nam có cơ hội gia tăng thị phần sản xuất trong nhiều lĩnh vực quan trọng như điện tử, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Thêm vào đó, với sự đồng hành và hỗ trợ từ Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới như NVIDIA, Samsung, Qualcomm, Meta và Google đã chọn Việt Nam là nơi đặt các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), các trung tâm đổi mới sáng tạo và các trung tâm công nghiệp mới. Đây là những tín hiệu tích cực cho thấy Việt Nam đang dần khẳng định vị thế của mình trên bản đồ công nghệ thế giới.
Song song với việc thu hút đầu tư, Việt Nam cũng đang nỗ lực đẩy mạnh cải cách thể chế nhằm giải phóng tối đa các nguồn lực tiềm năng cho đổi mới sáng tạo. Báo cáo Đổi mới sáng tạo và Đầu tư tư nhân 2025, được xây dựng bởi Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia phối hợp với Do Ventures và Tập đoàn Tư vấn Boston (BCG), cùng với những cam kết mạnh mẽ từ các quỹ đầu tư, doanh nghiệp công nghệ và các đối tác quốc tế thông qua việc ký kết các thỏa thuận hợp tác đầu tư, là những minh chứng rõ ràng cho những tiềm năng và cơ hội to lớn mà thị trường Việt Nam mang lại.
Tuy nhiên, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng cũng lưu ý rằng, để thực sự biến những tiềm năng và lợi thế này thành những kết quả kinh tế cụ thể, cần có những hành động nhanh chóng và quyết liệt hơn nữa. Việc hiện thực hóa các cam kết và biên bản ghi nhớ thành các quyết định đầu tư và hợp đồng hợp tác cụ thể là yếu tố then chốt để Việt Nam có thể tận dụng tối đa cơ hội từ làn sóng đổi mới sáng tạo toàn cầu.
Nhằm thúc đẩy quá trình này, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng đã đưa ra những đề nghị cụ thể đối với các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đặc biệt là các quỹ đầu tư, các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp.
Thứ nhất, cần tiếp tục đưa ra các khuyến nghị và đề xuất về thể chế, chính sách để tạo một môi trường cởi mở và thuận lợi hơn nữa cho các quỹ đầu tư tư nhân hoạt động tại Việt Nam, đặc biệt là các quỹ có danh mục đầu tư ưu tiên cho các ngành công nghệ mới nổi, công nghệ cao và công nghệ chiến lược.
Thứ hai, thông qua các diễn đàn kết nối như VIPC Summit, các quỹ đầu tư và doanh nghiệp cần tăng cường trao đổi cụ thể về định hướng đầu tư kinh doanh, tiềm năng và lợi thế của mỗi bên, từ đó sớm thiết lập các cơ chế và hình thức hợp tác thiết thực và hiệu quả.
Thứ ba, các bộ, ngành, các viện nghiên cứu, trường đại học và các trung tâm đổi mới sáng tạo cần tiếp tục đóng vai trò là các cơ quan hỗ trợ và thúc đẩy, tạo ra một “sân chơi” thông thoáng và rộng mở cho các doanh nghiệp, quỹ đầu tư và các tổ chức, cá nhân đầu tư vào đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp.
Cuối cùng, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng tái khẳng định cam kết của Chính phủ trong việc luôn sẵn sàng hành động, đồng hành và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho tất cả các bên tham gia vào quá trình thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Ông tin tưởng rằng, với sự chung sức và đồng lòng của tất cả các bên, Việt Nam sẽ tiến xa hơn nữa trong việc thực hiện mục tiêu huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân vào tăng trưởng kinh tế, xây dựng một đất nước Việt Nam thịnh vượng và hùng cường trong kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
