UBND TP. Hồ Chí Minh đã ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 188/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại TP. Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh.
Kế hoạch nhằm tổ chức thực hiện đầy đủ, nghiêm túc, có hiệu quả các Kết luận của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 188/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại TP. Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Nghị quyết số 24-NQ/TU của Ban Thường vụ Thành ủy thực hiện Kết luận số 49-KL/TW của Bộ Chính trị về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 trên địa bàn Thành phố.
Kế hoạch cũng nhằm hoàn thành mục tiêu hoàn chỉnh mạng lưới đường sắt đô thị tại Thành phố theo Nghị quyết số 188/2025/QH15. Xác định các nội dung công việc trọng tâm, chủ yếu để tập trung thực hiện. Có các giải pháp tổ chức thực hiện một cách khoa học, quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả với nỗ lực cao nhất từ tất cả các cơ quan, đơn vị liên quan của Thành phố để đạt được các mục tiêu, nhiệm vụ đã được đề ra.
Theo đó, Kế hoạch đề ra các nội dung triển khai thực hiện gồm: Xây dựng văn bản để cụ thể hóa một số quy định của Nghị quyết số 188/2025/QH15; Huy động vốn và bố trí vốn đầu tư; Chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án; Phát triển đô thị theo mô hình TOD (Transit-Oriented Development); Phát triển công nghiệp đường sắt, chuyển giao công nghệ và đào tào nguồn nhân lực; Vật liệu xây dựng và bãi đổ thải;…
Về tổ chức thực hiện, trên cơ sở nội dung kế hoạch đề ra, các cơ quan chuyên môn, chủ đầu tư, đơn vị trực thuộc UBND Thành phố và các địa phương nơi có dự án tuyến đường sắt đô thị đi qua chịu trách nhiệm tổ chức sắp xếp bộ máy, bố trí nhân sự để triển khai thực hiện kế hoạch trên tinh thần trách nhiệm cao nhất; chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện theo phạm vi, chức năng, mục tiêu, yêu cầu tại Kế hoạch này để khẩn trương triển khai các nhiệm vụ, giải pháp theo phân công, trách nhiệm cụ thể.
UBND Thành phố giao Sở Tư pháp chủ trì, hướng dẫn các Sở, ngành liên quan trình tự, thủ tục xây dựng các Nghị định, Nghị quyết của Chính phủ, Nghị quyết của HĐND Thành phố để cụ thể hóa các cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt của Nghị quyết số 188/2025/QH15.
UBND Thành phố phân công các đồng chí Thường trực UBND Thành phố theo lĩnh vực phụ trách bám sát nội dung Kế hoạch, chỉ đạo thực hiện đảm bảo tiến độ, chất lượng các nội dung; thường xuyên theo dõi, kiểm tra, đôn đốc các Sở, ban, ngành thực hiện Kế hoạch có hiệu quả.
Thủ trưởng các Sở, ban, ngành Thành phố có liên quan, Chủ tịch UBND các quận, huyện, TP. Thủ Đức tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc và có hiệu quả Kế hoạch này. Trong quá trình tổ chức triển khai thực hiện Kế hoạch nếu cần thiết bổ sung, điều chỉnh, các cơ quan, đơn vị chủ động phối hợp với Sở Giao thông công chánh tổng hợp, đề xuất báo cáo UBND Thành phố xem xét, quyết định, không để ảnh hưởng đến tiến độ chung triển khai Nghị quyết số 188/2025/QH15 của Quốc hội.
Theo đề án metro, TP. Hồ Chí Minh cần huy động khoảng 40,2 tỉ USD để đầu tư 355km trong 10 năm. Nghị quyết 188 của Quốc hội cũng đã có các cơ chế giúp Thành phố có thể huy động mọi nguồn lực, bao gồm vốn từ ngân sách trung ương, ngân sách địa phương, nguồn thu từ phát triển đô thị theo mô hình TOD, phát hành trái phiếu…
Bên cạnh việc cân đối nguồn vốn, các cơ quan triển khai dự án cũng phải giải ngân được trung bình 4 tỉ USD/năm, mới đảm bảo mục tiêu đề ra. Do đó, UBND Thành phố cũng yêu cầu Ban Quản lý đường sắt đô thị TP. Hồ Chí Minh (chủ đầu tư) ngay trong năm 2025 phải tổ chức lại mô hình quản lý đầu tư phát triển đường sắt đô thị, phù hợp với không gian phát triển của Thành phố trong tình hình mới.
Cùng với đó, Sở Giao thông công chánh TP. Hồ Chí Minh sẽ xây dựng đề án đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức phục vụ phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị Thành phố giai đoạn 2025 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Tổng công ty Cơ khí giao thông vận tải (Samco) được giao nhiệm vụ xây dựng phương án phát triển công nghiệp đường sắt. Trong đó, tập trung huy động các doanh nghiệp đầu tư phương tiện; tiếp tục tái cơ cấu, xây dựng mô hình quản lý, bảo trì kết cấu hạ tầng bảo đảm thống nhất, hiện đại, hiệu quả…
