Tại họp báo thường kỳ Chính phủ tháng 2/2025, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân trả lời câu hỏi của báo chí liên quan đến việc chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump áp thuế đối với nhiều đối tác lớn như Trung Quốc, Mexico, Canada và mở rộng đến nhiều quốc gia, đối tác của Hoa Kỳ; trong khi đó, Việt Nam là đối tác quan trọng của Mỹ, với thặng dư thương mại lớn, dù không chịu chính sách áp thuế trực tiếp của Mỹ, song cũng sẽ bị ảnh hưởng rất mạnh thời gian tới.
Thứ trưởng cho biết, ngay khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đắc cử, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo yêu cầu các bộ, ngành chủ động nghiên cứu các chính sách và kế hoạch hành động của ông Trump dự kiến khi nhậm chức.
Việt Nam ảnh hưởng gì khi Hoa Kỳ áp thuế hàng loạt đối tác?
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân (Ảnh: Chinhphu.vn).
Theo Thứ trưởng Tân, hiện nay, Bộ Công Thương đã phối hợp với các bộ, ngành có nhiều báo cáo và dự báo về vấn đề này. Ngay từ đầu năm 2025, Chính phủ khi họp cũng có nội dung khi đánh giá về tình hình thế giới và đề cập đến biến động diễn biến của thị trường thế giới; đồng thời với đó là một số chính sách tác động từ phía Hoa Kỳ.
“Chính phủ đã chủ động lường trước được sự việc và đề xuất các giải pháp”, ông Tân nhấn mạnh.
Hoa Kỳ có một số chính sách áp thuế đối với tất cả các mặt hàng trên thế giới nhưng đồng thời cũng có những mặt hàng có mức thuế khác nhau, áp với các quốc gia khác nhau. Việt Nam không nằm ngoài tác động bởi việc này.
Ông Tân nói, dù không chịu tác động trực tiếp song Bộ Công Thương chủ động có báo cáo tổng hợp, riêng lẻ lên Chính phủ.
“Dự kiến trong tháng 3 này, Chính phủ sẽ họp bàn chuyên đề trọng tâm, trọng điểm vào những giải pháp. Về phía Bộ Công Thương, đã giao ngay cho các cơ quan thương vụ các nước trên thế giới chứ không phải chỉ riêng Hoa Kỳ. Bởi tác động này là tác động lên toàn thế giới và sẽ có thể làm thay đổi, dịch chuyển dòng chảy thương mại, cho nên thương vụ tất cả các nước cần nghiên cứu việc này và gửi thông tin kịp thời”, ông Tân nhấn mạnh.
Bộ trưởng Bộ Công Thương sẽ sang Mỹ cuối tuần tới để trao đổi về các vấn đề thương mại
Theo Thứ trưởng Tân: “Dự kiến, cuối tuần tới (13/3), Bộ trưởng Bộ Công Thương sẽ sang gặp ngài Trưởng Đại diện thương mại Hoa Kỳ để trao đổi và tiếp nối mối quan hệ đang rất tốt đẹp giữa Việt Nam và Hoa Kỳ”.
Lãnh đạo Bộ Công Thương cho biết, thông qua Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam, Đại sứ quán Việt Nam tại Hoa Kỳ, Bộ Công Thương đã chủ động chuyển tải thông điệp tới phía Hoa Kỳ về mong muốn duy trì và xây dựng mối quan hệ kinh tế, thương mại hài hòa, bền vững, hai bên cùng có lợi với Hoa Kỳ; đồng thời khẳng định Việt Nam không có bất cứ chính sách nào có thể gây phương hại đến người lao động hay an ninh quốc gia của Hoa Kỳ.
Quan điểm của Bộ Công Thương là Việt Nam và Hoa Kỳ là hai nền kinh bổ sung cho nhau. Nguyên nhân gây mất cân bằng trong thương mại giữa hai nước xuất phát từ tính chất bổ trợ giữa hai nền kinh tế, là do cơ cấu xuất khẩu và ngoại thương của hai nước.
Hàng hóa Việt Nam xuất sang Hoa Kỳ chủ yếu là cạnh tranh với các nước thứ ba, không cạnh tranh trực tiếp với doanh nghiệp Hoa Kỳ trên thị trường Hoa Kỳ. Ngược lại, còn tạo điều kiện để người tiêu dùng Hoa Kỳ được sử dụng hàng hóa rẻ của Việt Nam.
Việt Nam là một nền kinh tế mở, trong quá trình hội nhập, Việt Nam theo đuổi một chính sách thương mại tự do, mức độ chênh lệch thuế quan đối với hàng hoá Hoa Kỳ là không nhiều và trong thời gian tới có thể tiếp tục xuống thấp hơn, do Việt Nam chủ trương giảm thuế MFN đối với nhiều mặt hàng.
“Do đó, một số sản phẩm Hoa Kỳ có lợi thế cạnh tranh cao, như ô tô, nông sản, khí hóa lỏng, Ethanon… sẽ được hưởng lợi từ chính sách này, đồng thời sẽ tạo ra các luồng nhập khẩu tích cực từ Hoa Kỳ, góp phần vào việc cải thiện cán cân thương mại giữa hai nước”, Thứ trưởng Bộ Công Thương nhấn mạnh.
Theo lãnh đạo Bộ Công Thương, hiện nay giữa hai nước đã có cơ chế đối thoại chính sách thành lập theo Hiệp định Khung về Thương mại và Đầu tư Việt Nam – Hoa Kỳ. Bên cạnh đó, Chính phủ Việt Nam cũng đã chủ động giao các bộ ngành rà soát những vướng mắc, xây dựng phương án xử lý những vấn đề Hoa Kỳ quan tâm; trên cơ sở thương mại công bằng, có đi có lại, đúng quy định của pháp luật, đáp ứng hài hòa, thỏa đáng lợi ích của các bên.
Việt Nam sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư Hoa Kỳ tham gia vào quá trình hình thành, phát triển các ngành công nghiệp trọng điểm ở Việt Nam, nhất là các dự án năng lượng trọng điểm (năng lượng mới, hydrogen, điện hạt nhân…), tạo tiền đề để tăng cường nhập khẩu khí hóa lỏng, nhiên liệu, thiết bị máy móc, công nghệ từ Hoa Kỳ, góp phần cải thiện cán cân thương mại giữa hai nước.
Đối với doanh nghiệp, Bộ Công Thương cũng đã chủ động phối hợp với các ngành hàng để chuẩn bị ứng phó với các kịch bản khác nhau. Để tiếp tục phát triển trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và khó khăn, ngoài nỗ lực từ Chính phủ, các bộ, ngành, còn phải dựa vào sự nhạy bén, chủ động bám sát thị trường và khả năng thích ứng, tìm tòi và phát triển năng lực cạnh tranh của bản thân các doanh nghiệp. Các doanh nghiệp cần tiếp tục chủ động xây dựng lộ trình và giải pháp nhằm đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, nâng cao chất lượng sản phẩm, đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật, lao động, môi trường…
Đặc biệt, cần chú trọng việc kiểm soát xuất xứ nguồn cung nguyên vật liệu phục vụ sản xuất, cũng như đánh giá thận trọng việc hợp tác đầu tư với các doanh nghiệp của những nước đang có căng thẳng thương mại với Hoa Kỳ.
