Tết sớm của ngành gỗ
Chủ tịch HAWA, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Bảo Hưng, Tổng giám đốc Công ty TNHH ván sàn A&M – chuyên sản xuất, kinh doanh xuất khẩu đồ gỗ, nội thất Phùng Quốc Mẫn cho biết, ngày 20 tháng chạp là ngày giỗ tổ ngành gỗ nên thực tế doanh nghiệp trong ngành đã đón tết sớm trước cả chục ngày. Cá nhân ông, vẫn giữ cái tết truyền thống. Ngày mùng 1, đại gia đình đi thăm mộ bố vợ, chiều về tiếp con cháu đến nhà chơi. Mùng 2 thăm một ông bạn già duy nhất tại Bình Dương, chiều về lại tiếp con cháu đến chúc tết. Mùng 3 loanh quanh buổi sáng, chiều bay ra Đà Nẵng đến mùng 10 vào. Công ty vẫn đúng mùng 6 tết (ngày 3.2) khai trương xuất lô hàng đầu tiên…
Ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch HAWA, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Bảo Hưng
Năm 2024, ngành gỗ có mức tăng trưởng 2 con số, hơn 20% theo ông là “như mơ” trong bối cảnh thị trường xuất khẩu thế giới nói chung không mấy dễ dàng. Trị giá xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ năm qua ước đạt 16,25 tỉ USD, tăng hơn 20% so với năm 2023. Nếu so sánh với kỷ lục cũ được xác lập năm 2022 là 15,8 tỉ USD thì kim ngạch xuất khẩu gỗ năm qua của chúng ta đã tăng khoảng 500 triệu USD. Cùng với gỗ, lâm sản ngoài gỗ cũng đóng góp hơn 1 tỉ USD giúp tổng giá trị xuất khẩu đạt trên 17 tỉ USD. “Đây là một thành quả thực sự ấn tượng, phản ánh sức mạnh và khả năng vượt khó của ngành. Là doanh nhân gắn bó với ngành, tôi rất phấn khởi trước kết quả này. Năm nay, ngành đặt kế hoạch tăng 12%, lên 18 tỉ USD”, ông Mẫn nói.
Dù vậy ông Mẫn thừa nhận, tăng trưởng tốt nhưng so với quy mô thị trường nội thất toàn cầu được định giá hơn 516 tỉ USD thì kim ngạch chúng ta thu về chỉ là con số lẻ. Dư địa của ngành gỗ còn rất lớn, rất tiềm năng. “Tết năm nay có nhiều niềm vui và nhiều ý nghĩa. Nhìn tổng thể, có sự chuyển biến trong xã hội theo hướng tích cực. Với doanh nghiệp, cơ hội làm ăn, mở rộng nhiều hơn do năm 2024, chúng ta có một năm thành công về đối nội, đối ngoại cấp nhà nước, chính phủ. Đặc biệt là sự đồng lòng của Đảng, Chính phủ trong các quyết sách để đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế bền vững là điều rất đáng chú ý”, ông Mẫn chia sẻ.
Tỏ ra khá lạc quan với mục tiêu của ngành đặt ra trong năm nay, ông Mẫn cho rằng, ngành xuất khẩu gỗ đang có 2 yếu tố may mắn là thị trường tiêu thụ nội thất lớn nhất thế giới là Mỹ đang có sự chuyển động có lợi cho ngành; chính sách thuế cao nhắm vào Trung Quốc, Canada, Mexico… của Mỹ dự báo sẽ có những tác động đặc biệt đến Việt Nam nói chung và ngành nội thất nói riêng.
“Những thay đổi địa chính trị thế giới đã tác động, tạo nên thời cơ mà Tổng bí thư Tô Lâm gọi là kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Với các yếu tố thiên thời địa lợi, nếu biết tận dụng tốt cơ hội và kể cả biện pháp phòng ngừa cạnh tranh không lành mạnh, lẩn tránh xuất xứ… tôi tin chúng ta sẽ xác lập được vị thế mới vững vàng hơn”, ông Mẫn lạc quan.
Đoàn kết vì thịnh vượng chung
Băn khoăn lớn nhất của Chủ tịch HAWA là nội thất và đồ mỹ nghệ – một trong những ngành đi đầu về sự đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển bền vững. Điều đó đòi hỏi chúng ta phải tự lực tự cường trong chuỗi cung ứng. Tuy vậy, một trong những điểm yếu của chúng ta là xuất khẩu sản lượng lớn sang Mỹ, nhưng luôn bán theo giá FOB, doanh nghiệp chỉ biết lời bao nhiêu khi đưa hàng ra cảng. Điều này rất nguy hiểm vì doanh nghiệp không thể chủ động tàu bè được, không có giá vận tải cạnh tranh. Bởi cước tàu vận chuyển do người mua hàng ở nước ngoài quyết.
Công ty TNHH Bảo Hưng chuyên sản xuất nội thất do ông Phùng Quốc Mẫn thành lập này đã hơn 20 tuổi
Từ đó, ông Phùng Quốc Mẫn đặt vấn đề: Tại sao chúng ta không “gom” nhiều nhà xuất khẩu lại, tính toán mỗi doanh nghiệp xuất bao nhiêu container 1 tháng, rồi hiệp hội ngành nghề đi đàm phán giá với các hãng tàu, phải có giá cước vận chuyển theo giá sỉ, chứ không thể giá lẻ như hiện tại. Một khảo sát của HAWA từ tháng 6.2023 – 6.2024 cho thấy, giá cước đi lẻ cao hơn rất nhiều so với giá sỉ. Giá cước sỉ lúc đó khoảng 2.200 USD/container, trong khi giá bình quân doanh nghiệp thuê tàu lẻ từng chuyến hàng từ 3.800 – 4.500 USD/container.
Các hãng tàu thường chia khách hàng theo các cấp bậc khác nhau. Chẳng hạn, các ông lớn như Samsung, Nike… có sản lượng xuất khẩu cố định lên hàng ngàn container mỗi tháng. Cấp thứ 2 là doanh nghiệp có lượng hàng xuất thấp hơn nhưng cũng trên 1.000 container, theo đó, các cấp 3, 4 có số lượng container xuất khẩu mỗi tháng thấp hơn…
“Nếu cộng đồng doanh nghiệp đoàn kết, để hội đại diện đi đàm phán với các chủ tàu, để có giá sỉ tốt hơn…”, ông bộc bạch và cho biết, trong dịp tết này, ông sẽ tiếp tục viết chương trình này để trình bày với các hội viên sau tết. Từ đó, có thể đàm phán về giá cước sỉ với một số tiêu chí.
Câu chuyện tết của Chủ tịch HAWA cũng như nhiều doanh nhân khác, vẫn là những trăn trở với sự lớn mạnh của doanh nghiệp ngành gỗ, lợi nhuận, cạnh tranh…
